De voormalige maalschap Harselaar behoorde, evenals die van Zeumeren en Wikselaar, tot de zogenaamde Voorthuizer Maalschappen. Harselaar wordt in het midden doorsneden door de Baron van Nagellstraat en voor een gedeelte ook door de spoorlijn (Amsterdam) Amersfoort-Apeldoorn (Winterswijk), de vroegere Oosterspoorlijn.

Deze werd in 1876 geopend en liep voor een deel over gronden die door de maalschap aan het rijk waren verkocht. Uit de bedrijven die zich al eind 19e eeuw rondom het station Barneveld-Voorthuizen vestigden, zou je kunnen afleiden dat er toen al sprake was van een Food Valley-project. Het waren immers ondernemingen die zich bezighielden met de verwerking van agrarische producten, met name uit de veehouderij. Je zou kunnen zeggen dat de aanleg van de spoorlijn en de bouw van het treinstation - en veel later de aanleg van de A1 - bepalend zijn geweest voor de situering van het huidige industrieterrein Harselaar: een toegangsdeur tot de Randstad.

Bacon voor de Britten
De eerste ondernemer op Harselaar? Dat was Cees Moll. Eind 1885 kocht hij grond om een varkensslachterij te kunnen bouwen. Bij Deptford werden vanaf 20 april 1886 magere varkens verwerkt tot bacon of ontbijtspek voor de Engelse markt. Overigens bood al eerder, in 1876, de bij het station wonende R. Lammertse zich aan voor het wegen van varkens. Dat lijkt ook al op het transport van varkens per spoor te wijzen. Later, begin 20e eeuw, kwamen daar andere bedrijven bij, zoals de stoomvetsmelterij van A.I. de Vries en darmenslijmerij van Lamprecht,  een wat onsmakelijke benaming voor een bedrijf waar varkensdarmen werden schoongemaakt ten behoeve van de worstfabricage. Ten slotte zou je ook de vleeswarenfabriek van de uit Amsterdam afkomstige A.A. Monshouwer tot nazaat van dat allereerste vleesverwerkende bedrijf Deptford kunnen rekenen.

Van zuivel tot rijwielen
De zuidelijke grens van de voormalige maalschap, later kadastrale gemeente Harselaar, werd gevormd door de Esvelderbeek en pas later door de spoorlijn. Met wat fantasie zouden dus ook de zuivelfabriek De Eendracht, de rijwielonderdelenfabriek van Van Schothorst en de Kettingkastenfabriek van Van der Woerd tot dat oude industrieterrein kunnen worden gerekend.

Natuurlijk bleef het niet bij die enkele, landbouw-gerelateerde bedrijven. Nadat de eerste bedrijven zich in het huidige Harselaar-Oost hadden gevestigd, stak men de latere Baron van Nagellstraat over naar ‘West’. Daar verrees onder andere de Dempo, de fabriek die na de oorlog bekend zou staan als de NV Dempo-bouwplatenfabriek van Hendrik van der Woerd (1893-1966). Hij was ooit de medeoprichter van ‘de Houtwol’ in Barneveld waar dit verpakkingsmateriaal voor eieren werd vervaardigd, maar waarmee je ook uitstekend grote bouwplaten kon vervaardigen door er cement aan toe te voegen. Houtwol kwam in de plaats van stro, dat voor die tijd als bestanddeel van de platen werd gebruikt.

Enorme explosie
Wie de oude jaargangen van de Barneveldse Krant raadpleegt, komt al snel tot de ontdekking dat begin jaren zestig van de vorige eeuw de bezetting van het industrieterrein gaat toenemen. Vreemd genoeg speelt de toch zo duidelijke aanwezigheid van de spoorlijn hierbij slechts een bescheiden rol. In de loop van de jaren blijkt dat slechts enkele bedrijven van die transportmogelijkheid gebruikmaken, zoals het bij velen nog wel bekende BK-gas, waarvan de vier enorme gasbollen vroeger blikvangers waren.

In 1961 werd het gebouw van de Aerosol Company geopend. Met een enorme explosie op 8 april 1969 kwam er een luidruchtig einde aan dit voor Barneveld zo moderne bedrijf. Het werd naar Apeldoorn verplaatst en vervolgens overgenomen door Elten Engineering, het bedrijf van de latere wethouder van de gemeente Barneveld, de heer G.J. van Elten. Op dit moment is de autoveiling er gevestigd.

Harselaar raakte langzamerhand ook in trek bij transportbedrijven. De Gebroeders Kamphuis waren ongetwijfeld de eersten die zich daar vestigden, namelijk op de hoek van de Baron van Nagellstraat en de Harselaarseweg. Zij werden gevolgd door andere logistieke ondernemers die de ligging langs de A1 en A30 konden waarderen. Met in hun kielspoor tal van andere bedrijven. Hierdoor groeide Harselaar uit tot wat het nu is; een van de grootste en economisch meest waardevolle bedrijventerreinen van Gelderland.