‘Hogere kosten, maar ook nieuwe kansen’
Wat betekent Prinsjesdag voor ondernemers in Barneveld? Wie alleen naar de lasten kijkt, ziet dat ondernemen op onderdelen duurder wordt. Maar onder de motorkap van de Rijksbegroting zit ook een ander verhaal: miljarden voor innovatie, verduurzaming, financiering, kennis en defensie. Juist voor het ondernemende Barneveld liggen daar kansen.
Voor werkgevers stijgen de werkgeverslasten in 2027. Zo gaat de Aof-premie met 0,40 procentpunt omhoog en stijgt ook de gemiddelde Whk-premie. Voor arbeidsintensieve bedrijven in Barneveld kan dat behoorlijk aantikken. Veel bedrijven in bijvoorbeeld agrofood, maakindustrie, bouw, logistiek, retail en horeca hebben daarnaast ook te maken met een arbeidsmarkt waarop goede mensen schaars zijn. Dat maakt een vraag die veel ondernemers al bezighoudt alleen maar urgenter: hoe kan ik met de mensen die ik heb slimmer en productiever werken?
Digitalisering, automatisering en AI kunnen daarbij helpen, net als investeren in vakmanschap, scholing, werkprocessen en duurzame inzetbaarheid. Arbeidsproductiviteit klinkt misschien abstract, maar gaat uiteindelijk over heel praktische vragen: welke werkzaamheden kunnen slimmer, hoe kan technologie daarbij ondersteunen en hoe zorgen we dat medewerkers de juiste vaardigheden hebben?
Investeringskranen gaan open
Tegenover de stijgende werkgeverslasten staat dat het kabinet fors wil investeren in het toekomstige verdienvermogen van Nederland. Er komt 3,3 miljard euro beschikbaar voor de Nationale Investeringsinstelling, 500 miljoen euro voor het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie en 375 miljoen euro voor een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds. Ook komt er structureel 428 miljoen euro per jaar extra voor onderzoek en kennis en 120 miljoen voor Europese samenwerking op het gebied van AI. Ook voor individuele bedrijven worden sommige mogelijkheden aantrekkelijker. Zo stijgt de Energie-investeringsaftrek van 40 naar 45 procent en wordt de Innovatiebox toegankelijker voor het mkb.
Voor Barneveldse ondernemers ligt de uitdaging vooral in het vinden van de weg naar die mogelijkheden. Want een regeling is pas interessant als het aansluit op een concrete investeringsvraag. Daarom werkt de gemeente Barneveld samen met regionale partners aan ondersteuning die begint bij de vraag van ondernemers. Het doel: ondernemers makkelijker verbinden met de juiste kennis, expertise, financiering en ondersteuning.
Energie als hot topic
Ook energie blijft een belangrijk thema. Het kabinet investeert verder in duurzame energie, CO2-reductie en het verruimen van het elektriciteitsnet. Voor Barneveld is dat belangrijk, want netcongestie frustreert veel bedrijven. Tegelijkertijd ontstaan steeds meer mogelijkheden om gezamenlijk naar oplossingen te zoeken, bijvoorbeeld rond energieopwekking, opslag en slimmer gebruik van beschikbare netcapaciteit. Daar ligt ook een relatie met de Barneveldse werklocaties. Een toekomstbestendig bedrijventerrein gaat niet alleen over voldoende ruimte, maar steeds meer ook over energie, bereikbaarheid, verduurzaming en efficient gebruik van ruimte.
Een onverwachte groeimarkt: Defensie
Een opvallend onderdeel van de Rijksbegroting is de groei van de defensie-investeringen. Voor 2027 is 28,9 miljard euro voor defensie begroot. Circa 14,1 miljard euro daarvan gaat naar investeringen en instandhouding van materieel, innovatie en vastgoed. Dat betekent niet dat alleen traditionele defensiebedrijven hiervan kunnen profiteren. Defensie zoekt nadrukkelijk samenwerking met Nederlandse bedrijven en investeert bijvoorbeeld in drones, AI, digitalisering, cyber, logistiek en nieuwe productietechnologie.
Daarmee kunnen ook bedrijven uit sectoren die in Barneveld en de Foodvalley sterk vertegenwoordigd zijn interessant worden: maakindustrie, bouw, logistiek, ICT en innovatieve agrofoodbedrijven. Zeker waar technologie zowel civiel als militair toepasbaar is - zogenoemde dual-use - ontstaan nieuwe mogelijkheden. Niet ieder bedrijf zal morgen leverancier van Defensie worden. Maar de schaal van de investeringen maakt het wel interessant om regionaal te onderzoeken waar Barneveldse bedrijven en kennisinstellingen kunnen aansluiten.
Samen kansen pakken
En dat raakt misschien wel aan de belangrijkste boodschap van deze Prinsjesdag. Veel van de nieuwe investeringsprogramma’s zijn te groot of te complex om als individueel bedrijf of als afzonderlijke gemeente te benaderen. De nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds is bijvoorbeeld bij uitstek interessant voor grotere samenwerkingsverbanden tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden. Hetzelfde geldt voor investeringen in onderzoek, AI en defensie-innovatie. Daarom kijkt de gemeente Barneveld nadrukkelijk naar de samenwerking binnen Regio Foodvalley en met de Economic Board. Waar liggen de sterke punten van onze regio? Welke investeringsvragen leven bij bedrijven? En kunnen we die vertalen naar proposities waarmee we landelijke investeringsmiddelen naar onze regio halen?
Heb je plannen om te investeren in verduurzaming, digitalisering, innovatie of arbeidsproductiviteit? Of zie je kansen om samen met andere bedrijven aan een groter innovatieproject te werken? Deel ze met het ondernemersloket. “Door de investeringsvragen van Barneveldse bedrijven goed in beeld te hebben, kunnen we vanuit de gemeente en de regio beter aansluiten op de mogelijkheden die de komende jaren beschikbaar komen.”
